Son dönemlerde gittikçe yaygın kullanılmaya başlanan bu ürünlerin kullanımları hakkında bilinmeyen ve aslında dikkat edilmesi gereken çok önemli noktalar vardır. Bir beslenme ve diyet uzmanı olarak sizleri bu konuda daha özen göstermeye bilinçli kullanmaya ve bu çılgınlığa bir son vermeye davet ediyorum. Bu konuda da öncelikle bu ürünleri tanımlayarak başlarsak:

SUPLEMANLAR NEDİR?

Karbonhidratlar, proteinler, yağlar, vitamin ve mineraller birer besin ögesi olup besinlerin içersinde karışımlar şeklinde bulunmaktadır. Günümüzde sağlıklı bir diyette bu besin ögeleri ideal şekliyle ve yeterli olarak bulunmaktadır.
Suplamanlar ise besin ögelerini belirli miktarlarda içeren kapsül ya da likit formda bulunan; posa konsantreleri, amino asit bileşimleri, vitamin, mineral ve bazı bitki özlerini içerebilen destekleyiciler olarak tanımlanmaktadırlar. Sağlık için yeterli ve gerekli diyetler ancak besinlerle karşılanabilmektedir; suplemanlarla bu yarar tek başına sağlanamamaktadır.


Supleman tercih etme nedenlerine bakacak olursak;

Bazı hastalıkların tedavisinde,
Yaşlanmanın vücutta yarattığı etkiler nedeni ile
Cinsel gücü arttırmada,
Antioksidan etki nedeni ile bağışıklık sistemini arttırmada,
Psikolojik bazı durumların tedavisinde,
Sağlıklı yaşam için dengeli besin tüketmek yerine kolay alternatif olarak görme vb… gibi birçok neden supleman kullanımını gittikçe yaygınlaştıran nedenler arasındadır.

Peki supleman kullanımı kimler için yararlıdır?

1.Gebelik ve emziklilik dönemindeki kadınların özellikle folat, kalsiyum ve demir gereksinimi artmaktadır. Ve bu gereksinim için muhakkak kontrollü bir şekilde destekleyici bazı suplemanlar verilmektedir. Örneğin folat; sebzeler, meyveler ve kuru baklagillerde doğal olarak bulunmasına karşın gebe ve emzikli kadınlarda ek olarak 400 mcg alıma ihtiyaç duyulmaktadır.


2.Menapoz dönemindeki kadınlarda özellikle kalsiyum desteğine ihtiyaç duyulmaktadır. Özellikle bu dönemde osteoporozu önlemek ve menapozla birlikte vücutta oluşan fizyolojik değişiklikler nedeni ile bu dönemlerde yaşa da bağlı olarak kemiklerdeki kalsiyum çekimini engellemek ve kemik kaybının oluşmaması, minerilizasyonunun azalmaması için kalsiyum desteği alınması gerekmektedir.


3.Menstrüel kanaması olan kadınların kaybettikleri demiri yerine koymaları için demir desteğine ihtiyaçları oluşabilmektedir. Özellikle bu dönemi oldukça ağır seyreden kadınların demir desteğini kullanmaları ve iyi emilebilmesi için ise mide boşken bol su ile almaları gerekmektedir.


4.Çok düşük kalorili diyet yapması gereken kişilerin bu dönemlerde bir multivitamin desteğine vücudun gereksinimi olmaktadır.


5.Vejeteryan bireylerin özellikle et, süt ve süt ürünleri gibi hiçbir hayvansal kaynaktan yararlanmayan bireylerin kalsiyum, demir, B12 vitamini ve D vitamini kullanması gereksinimi ancak karşılayabilmektedir. Bu nedenle de bu bireylerde de supleman kullanımı gerekmektedir.


6.Yeterince güneşten yararlanamayan ve süt tüketimi az olan bireylerde muhakkak D vitamini desteği şarttır. Özellikle yatağa bağımlı yaşayan hasta bireylerin, yalnız yaşayan ve evine kapanık yaşayanların, yaşlıların ve süt tüketimine karşı intoleransı olup tüketemeyen bireylerin ek D vitaminine gereksinimleri olmaktadır.


SUPLEMANIN FAZLA KULLANIMI TOKSİSİTEYE NEDEN OLUYOR!
 

•Suplaman kullanımının hekim önerisi ile olması en doğru yöntem ve seçim olarak kabul edilmektedir. Çünkü bireyler alması gereken desteği, ne kadar kullanması gerektiğini, ne sıklıkta ve ne miktarda kullanması gerektiği konusunda yeterli bilgiye sahip olmayabilir. Bu nedenle de muhakkak doktoruna ya da beslenme uzmanlarına bu konuda danışmak en doğru yoldur.

•Bunun dışında bilinçli seçimler yapmalı ve içeriğini dikkatlice okumak gerekmektedir. Günlük alınması gereken miktarlara çok dikkat edilmelidir.

•Bazı ürünlerin yüksek alımları saç dökülmesi, mide bulantısı ve kusmaya neden olabilmektedir. Yine böbrek taşları, karaciğer ve sinir sitemi hastalıkları, doğumsal bozukluklar da son dönemlerde gittikçe yaygınlaşan bu suplemanların kullanımlarındaki hatalardan dolayı görülen en sık olumsuz tablolardır.

•Özellikle yağda eriyen vitaminler ( A, E, D ve K vitaminleri ) vücutta depolandıkları için uzun süre yüksek doz kullanımları vücutta toksik etki hatta ölüm riski yaratmaktadır. Örneğin D vitamini kemik ve böbrek hasarına yol açarken aşırı A vitamini ise karaciğer ve kemik hasarı, ishal, baş ağrısı ve doğumsal bozuklukların oluşumuna neden olabilmektedir.

•Yine suda eriyen vitaminlerden B6 vitaminin fazla alımı menstrüasyon dönem öncesinde tansiyon düşüklüğüne neden olabilmektedir. Birçok kadın zararsız olduğunu düşünerek B6 vitaminini uzun süre kullanımında bir sıkıntı görmez fakat bu aşırı alım sinir sisteminde dejeneratif bozukluklara geri dönüşsüz neden olabilmektedir.

•Supleman kullanan bireylerin unutmamaları gereken en önemli nokta da bu kişilerin hiç hasta olmayacakları düşüncelerinin var olmasıdır. Bu kişilerin muhakkak ürün kullanımında kontrollü olmaları önemlidir. Sağlık kuruluşu ya da hekim ve beslenme uzmanlarından bu konuda yardım almaları gerekmektedir.

Supleman seçerken dikkat;

•    Yaş, cinsiyet ve sağlık durumunuzu göz önünde bulundurun ve kendi ihtiyacınıza göre seçim yapın
•    Daha çok bir vitamin ve mineral karışımlarını tercih edin. Özellikle de sağlıklı besleniyorsanız yeterli olacaktır.
•    Ekonomik olması açısından daha çok bilindik ve güvenilir markaları tercih edin
•    Suplemanların içindeki şifalı otlar ya da enzim isimleri gibi bazı maddelerin isimlerin cazibesine kapılmayın.
•    Son kullanma tarihlerini MUTLAKA okuyun.
•    Kesinlikle önerilen dozlarda kullanın arttırmayın azaltmayın.
•   Her zaman için doğal besinlere öncülük tanıyın unutmayın uzun süreli yapılacak olan ve en sağlıklı kalıcı olacak olan beslenmenizde yapacağınız değişikliklerdir.
•    Son olarak muhakkak kontrollü olarak BİLİNÇLİ kullanın…


Dyt. Şefika AYDIN
Beslenme ve Diyet Uzmanı
Ataşehir Memorial Tıp Merkezi
0216 5706666 ( 1218 )